Fansubs นั้นคืออะไร? Updated 30/4/2005

Fansub นั้นย่อมาจากคำว่า "fan subtitled" หมายถึงภาพยนต์หรือการ์ตูนที่รับการใส่คำบรรยายไว้โดยเหล่าผู้ชื่นชอบให้เป็นภาษาของพวกเขาเอง

ย้อนกลับไปหลายปีก่อนทางฝั่งอเมริการึยุโรปเนี่ย เขามีโอกาสที่จะได้ดู Anime ในประเทศของเขามีน้อยมาก(พวกเรายังดีมีช่อง9เนอะ) ดังนั้นจึงมีคนกลุ่มหนึ่งที่เข้าใจภาษาญี่ปุ่นและอยากให้เพื่อนร่วมชาติคนอื่นๆได้ดื่มด่ำกับความสนุกที่ตนได้รับจาก Anime เช่นเดียวกันจัดทำ Fansub ขึ้น

คนเหล่านี้นั้นรวมตัวกันแล้วเริ่มทำการแปล Anime โดยไม่หวังผลกำไรและแจกจ่ายไปยังคนที่สนใจอื่นๆ โดยที่ในสมัยก่อนนั้นการแจกจ่ายจะทำในรูปแบบแบบวีดีโอครับ (คิดดูยุ่งยากขนาดไหน แต่เขาก็ยังทำกันเนอะ) ต่อมาเมื่อ Internet เข้ามามีบทบาทมากขึ้นเหล่ากลุ่ม Fansub ทั้งหลายจึงได้หันมาทำงานกันผ่าน IRC (Internet Relay Chat) ซึ่งไม่ว่าจะเป็นการแปลการตรวจทานหรือปัญหาใดๆก็ปรึกษากันใน IRC ได้เลย รวมถึงการแจกจ่ายด้วยครับสามารถทำได้ผ่าน IRC ได้โดยตรงเลย โดยกลุ่มที่มีชื่อเสียงก็อย่างเช่น Anime-Keep, A-one, SS และอื่นๆอีกมากมายครับ ในไทยเราเองที่อยู่มานานก็มีเช่น T-F และ TiA ครับ

ขั้นตอนการผลิตเป็นยังไง?
กระบวนการทำนั้นจะเรียกว่าง่ายก็ง่าย ยากก็ยากครับสิ่งสำคัญคือใจรักและความรับผิดชอบต่อผลงานครับ

เริ่มจากเราต้องหา Raw รึก็คือต้นฉบับที่ไม่มีการใส่คำแปลไว้นั่นเอง ผู้ที่มีหน้าที่หา Raw จะเรียกว่า Raw Provider เมื่อได้วัตถุดิบมาเราจึงนำมาทำการแปลคำพูดของตัวละครในเรื่องซึ่งทำโดย Translator แล้วจึงจับเวลาว่าบทบรรยายบรรทัดนึงของเราเนี่ยจะต้องแสดงตั้งแต่วินาทีที่เท่าไรถึงวินาทีที่เท่าไรซึ่งหน้าที่นี้จะทำโดย Timer ต่อมาเมื่อได้บทแปลมาแล้วก็ทำการพิมพ์เข้าคอมพร้อมใส่เวลาเข้าไปแล้วจึงนำไปเข้ารหัสครับซึ่งจะทำโดย Encoder

อาจจะมีหน้าที่เสริมอื่นๆอีกเช่นการทำเอฟเฟค การเกลาสำนวน การตัดต่อภาพหรือการทำคาราโอเกะเป็นต้น เมื่อเข้ารหัสเสร็จแล้วก็ต้องเอามาทำการตรวจเช็คกันขั้นสุดท้ายอีกเพื่อให้ผลงานออกมาได้คุณภาพดีที่สุดเรียกว่า Quality Checked (Quality Control) เท่านี้ก็เป็นอันเสร็จครับ

เราจะหาโหลด Fansub ได้จากที่ไหน?
ก็มีหลายทางน่ะครับอย่างเช่นที่บอกไปแล้วคือ IRC รึไม่ก็ Bittorent และบางที่ก็ยังมีบริการให้โหลดจาก http โดยตรงเลยเหมือนกัน ซึ่งวีธีการโหลดนั้นผมจะมาเล่าอีกในโอกาสต่อไปครับ

Fansub นั้นผิดลิขสิทธ์รึไม่
พูดกันตรงๆแล้วคือถือว่าผิดครับ เนื่องจากเราไม่ได้เป็นผู้ผลิตผลงานนั้นออกมาแต่ดั้งเดิม แต่ถึงอย่างไรก็ตามทางบริษัทเจ้าของผลงานนั้นก็ไม่เคยเอาเรื่องกลุ่ม Fansub เลยครับ เนื่องจากทางเหล่าผู้ทำ Fansub นั้นจะหยุดเผยแพร่ผลงานของตนหากว่ามีผู้ซื้อลิขสิทธ์ของผลงานนั้นๆเข้ามาจัดจำหน่ายในประเทศของตนครับ นอกจากนี้ Fansub นั้นยังถือเป็นการช่วยโฆษนาไปในตัวด้วยและโดยส่วนมากแล้วเมื่อมีการซื้อลิขสิทธ์เข้ามา ผลงานที่ออกมาโดยผู้ถือลิขสิทธ์เหล่านี้มักจะดีกว่า Fansub ไม่ว่าจะด้าน Package รึความคมชัดแต่ก็มีบางกรณีที่ยกเว้นครับ

อีกสาเหตุหลักนั้นก็คือถึงแม้จะไม่มีผู้ถือลิขสิทธิ์ในประเทศนั้นๆก็ตาม แต่ผู้ที่จะสามารถฟ้องร้องเอาเรื่องได้ก็คือต้นสังกัดซึ่งนั่นก็คือพี่ยุ่นนั่นเองครับ แต่เขาไม่ทำกันและจนถึงตอนที่ผมเขียนบทความนี้ก็ยังไม่เกิดกรณีฟ้องร้องกันจริงๆครับ มีเพียงการตักเตือนเท่านั้น ในกรณีประเทศไทยทางญี่ปุ่นคงไม่สนใจเท่าไรเพราะตลาดมันเล็ก แต่หากเป็นทางอเมริกาที่ตลาดกำลังเติบโตขึ้นเรื่อยๆนั้นก็มีสิทธ์เป็นไปได้ในอนาคต (แล้วมันโตได้เพราะอะไรละ?)

สุดท้ายนี้ผมขอกล่าวอะไรนิดหน่อย หากว่าผลงานเรื่องใดได้รับการซื้อลิขสิทธ์เข้ามาในบ้านเรานั้นขอให้ทุกท่านหยุดการเผยแพร่ Fansub เรื่องนั้นๆด้วยนะครับและหันไปช่วยกันอุดหนุนซื้อของลิขสิทธิ์แทนเพื่อที่เขาจะได้นำ Anime ดีๆเข้ามาทำได้อย่างมีคุณภาพนะครับ อีกเรื่องนึงคือตามที่ผมเห็นมานั้น ประเทศไทยเรามีการนำ Fansub มาปั้มใส่แผ่นทำเปน vcd แล้วออกวางจำหน่ายเยอะมากซึ่งถือว่าผิดกับหลักการมากครับ(แถมยังทำออกมาห่วยสุดๆพากย์ไม่ได้เรื่อง ภาพก็แตก) ผมจึงขอให้ทุกท่านอย่าไปซื้อของpirateเหล่านี้เชียวนะครับ ที่แย่ไปกว่านั้นคือมีการนำ Fansub ของคนไทยด้วยกันเองไปขายอย่างเรื่อง RTA ของ TiA, FMA ของ T-F และล่าสุดกับ Negima ของ bakanekox ซึ่งว่ากันตามจริงแล้วไม่ว่าจะซับสัญชาติไหนก็เถอะ ก็ไม่ควรจะนำไปขายหากำไรทั้งสิ้น เหล่าผู้จัดทำทุกคนล้วนลงแรงฟรีเพื่อการแบ่งปันนะครับ ไม่ได้มีใครได้เงินจากการทำตรงนี้เลย ดังนั้นขอบความกรุณาทุกท่านให้ความร่วมมืออย่าไปอุดหนุนของพวกนี้นะครับ "มีให้โหลดฟรี จะซื้อทำไม"

ขอบคุณที่ตามอ่านมาครับ หากมีข้อผิดพลาดประการใดก็ขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

=================================

ศัพท์น่ารู้วันละคำสองคำ
Pirate (ไพเรต) = ของเถื่อน, ของที่นำมาขายโดยไม่มีลิขสิทธิ์
Spoil (สปอยล์) = การเปิดเผยตอนจบหรือจุดสำคัญของเรื่องให้ผู้อื่นรู้

การเทรดหรือการแลกแผ่นเปล่า

วิธีนี้ก็เบสิกง่ายๆครับ เราหาคนที่จะแลกด้วยแล้วก็ตกลงกันว่าเอาเรื่องไหนบ้างกี่แผ่นยังไงก็ว่ากันไป อาจทำกันตามงานมีทติ้งหรือส่งทางไปรษณีย์ก็ได้ครับ ยกตัวอย่างเช่น ผมอยากดู Elfen Lied มากๆเลยและเพื่อนผมคนนึงอยากดู AIR มากๆ ทีนี้มันมีเอลเฟ่นและผมมีแอร์พอดี ก็มาตกลงกันไรท์มาแลกกัน เท่านี้ก็แฮปปี้ทั้งสองฝ่าย กรณีที่สองคือผมอยากดูเอลเฟ่น แต่ไม่มีไรจะไปแลก ผมก็ส่งแผ่นเปล่าไปให้เขาช่วยไรท์ส่งกลับมาที แบบนี้เป็นต้น

*ขอแนะนำว่าให้ตกลงกันในรายละเอียดให้ดีนะครับ อย่าให้ฝ่ายไหนเสียเปรียบเพราะอาจจะทำให้ผิดใจกันได้*

PIF (Pay it Forward): ก็คือการแจกแผ่นต่อๆกันไปเรื่อยๆเป็นลูกโซ่ครับ ขอยกตัวอย่างดังนี้ ผมส่งเอลเฟ่นไปให้นาย A1 และ B1 แบบนี้ถือเป็นสองสายและพวกเขาก็ส่งต่อๆกันไป

A1>>>A2>>>A3>>>A4>>>A5
B1>>>B2>>>B3>>>B4>>>B5

คือเมื่อคนที่2ได้รับของจากคนที่หนึ่งก็ให้ไรท์ส่งต่อไปให้คนที่3 เป็นแบบนี้ไปเรื่อยๆจนสุดสายครับ

Credit : DVD Diary

Bittorrent
ผมไม่ขอลงลึกในรายละเอียดนะครับ เพราะไม่ค่อยได้ใช้เท่าไร

Bittorent เป็นระบบแชร์ไฟล์แบบP2P (peer to peer) ประเภทหนึ่งนะครับ โดยตัวโปรแกรมนั้นก็มีอย่างเช่น Bit Comet, Azureus และอื่นๆอีกมากมายครับ โดยเวลาเราต้องการไฟล์ใดๆนั้น เราสามารถไปโหลดไฟล์ที่ลงท้ายด้วย .torrent ได้ตาม tracker ที่ต้องการนะครับ ขนาดไฟล์จะเล็กๆแค่ไม่กี่ kb พอได้มาแล้วเราก็ใช้โปรแกรมดังที่ได้กล่าวมาข้างต้น เป็นตัวดำเนินการครับผม โดยที่ระบบนี้คือการแชร์กับผู้อื่นนั่นเอง อย่างเช่นว่านาย A มีฮิเมะอยู่หนึ่งตอนเขาก็มาปล่อยในแบบบิทให้ผู้อื่นมาโหลดจากเขา ในกรณีนี้เรียกว่านาย A เป็น Seeder ครับ ส่วนผู้ที่มาโหลดไฟล์จากเขาเรียกว่า Leecher ครับ โดยที่ที่ต่อให้เรายังโหลดไม่เสร็จเราก็ยังสมารถแชร์ส่วนที่เราโหลดมาได้กับผู้อื่นได้อยู่ดี พูดง่ายๆคือทั้งอัพโหลดและดาวน์โหลดไปพร้อมๆกันครับ ซึ่งคนที่อยู่ในเครือข่ายนี้แต่ดาวน์โหลดไม่เสร็จและกำลังอัพให้ผู้อื่นด้วยนั้นจะเรียกว่าเป็น Peer ครับ ซึ่งคนที่โหลดเสร็จแล้วจะเรียกว่า Snatched ครับ

ข้อเสียของการบิทก็คือ แน่นอนว่าไม่เร็วเท่าโหลดตรงครับ ยิ่งถ้า tracker อยู่เมืองนอกด้วยแล้วยิ่งช้าเข้าไปอีก และอีกอย่างนึงก็คือ หากไม่มี seeder ก็จะไม่มีใครโหลดได้ครับ เรียกว่าไฟล์นั้นตาย ครับผม ดังนั้นผู้ที่โหลดเสร็จแล้วกรุณาอย่าเพิ่งปิดหน้าต่างทันทีนะครับ เพื่อที่คนอื่นจะได้โหลดต่อได้ เป็นการช่วยกันคนละไม้คนละมือครับ

IRC
วิธีนี้ผมก็ไม่เคยลอง - -a
ผมจะขอพูดถึงแต่โหลดผ่านบอทxdcc นะครับ แบบfserver ขอผ่าน...

ผมจะ assume ว่าท่านเล่น IRC เป็นในระดับนึงนะครับ ก่อนอื่นเมื่อเข้าห้องไป ท่านก็ควรจะทักทายพูดคุยกับคนในห้องตามมารยาทก่อนและปฏิบัติตามกฎของห้องด้วย ไม่ใช่ไปถึงก็ลุยโหลดนะครับ

วิธีการโหลดก็คือการพิมพ์คำสั่งว่า

!list
แล้วก็จะขึ้นรายชื่อมาพรึ่บๆ ทีนี้ท่านก็หาชื่อที่มีวงเล็บว่า (XDCC) หลังจากนั้นก็ให้พิมพ์
/msg ชื่อบอท xdcc list (ตัวอย่าง - /msg S-FA|Cisqua xdcc list)
เท่านี้ก็จะมีรายชื่อโผล่มาครับว่ามีเรื่องไหนให้โหลดบ้าง โดยจะมีตัวเลขกำกับว่าอยู่ Pack ไหน เมื่อเลือกได้แล้ว เราก็พิมพ์ว่า
/msg ชื่อบอท xdcc send #pack (ตัวอย่าง - /msg S-FA|Cisqua xdcc send #1)
เท่านี้บอทก็จะทำการส่งไฟล์ที่เราต้องการมาครับ บางทีถ้าคิวเต็มท่านก็ต้องรอไปก่อนนะครับ

บทความเกี่ยวกับ IRC ที่น่าสนใจ: โดยคุณ Triker ครับ

โหลดตรง (HTTP)

วิธีนี้ง่ายแสนง่ายครับ เราแค่หาเวปที่โฮสท์แฟนซับเป็นตอนๆ แล้วหา Link ให้เจอจากนั้นคลิกขวา save target as ก็เป็นอันจบครับ แต่ถ้าไม่ได้หรืออยากให้หรูขึ้นมาหน่อย ผมแนะนำนี่เลย Flashget ครับ ใช้ง่ายปรับแต่งได้เยอะ วิธีใช้ก็ง่ายๆครับ คลิกขวากด ดาวน์โหลดโดยใช้ Flashget ครับ ง่ายๆ

ทีนี้ทุกท่านอาจจะเห็นในหลายๆเวปนะครับ ที่เขาเขียนว่าห้ามแบ่งส่วนโหลด บางท่านอาจสงสัยว่าแบ่งส่วนโหลดคืออะไร มันก็คือการที่ทำให้เราสามารถโหลดไฟล์นั้นๆได้เร็วขึ้นครับ แต่ใช้ได้กับเฉพาะในกรณีโหลดจากต่างประเทศนะครับ ถ้าในประเทศนี่มันแทบจะไม่ช่วยอะไรเลย ยิ่งเป็นการทำให้ Server รับภาระหนักเกินความจำเป็นด้วยซ้ำ เพราะถ้าเราตั้งว่าแบ่งไฟล์เป็นสิบส่วน มันก็เท่ากับว่ามีคนสิบคนโหลดไฟล์นั้นๆอยู่ ทั้งๆที่คนโหลดมีแค่คนเดียว! ถ้าเป็นแบบนี้มันจะยิ่งทำให้ Server พังเร็วขึ้นนะครับและเราก็จะไม่มีที่โหลดกัน... เวลาใช้ FG โหลดนะครับ มันจะมีช่องให้เลือกว่า แบ่งแฟ้ม.....ในการดาวน์โหลด ในที่นี้เราก็ใส่ไปว่าแค่ 1 ส่วนก็พอครับ

สุดท้ายนี้ผมขอพูดอะไรนิดนึง คือการแบ่งส่วนโหลดน่ะครับ มันทำให้ Server ทำงานหนักเกินความจำเป็นจริงๆ จากที่ทางพวกผมได้ปล่อยให้โหลดมา ผมว่ามีคนแบ่งค่อนข้างเยอะทีเดียว ซึ่งถ้าขืนยังเป็นแบบนี้ต่อไปละก็ เหล่าแฟนซับอาจต้องหันไปปล่อยงานทาง IRC หรือ Bittorent จริงๆนะครับ ดังนั้นขอความร่วมมือจากทุกท่านให้อย่าแบ่งส่วน เพื่อที่การโหลดตรงแบบสะดวกสบายและรวดเร็วแบบนี้ อยู่กับเราไปนานๆนะครับ (ใครเงินเหลือว่างๆก็ไปช่วยบริจาคด้วยนะครับ)

ศัพท์น่ารู้วันละคำสองคำ

Deep link (ลิงค์ตรง) = การนำ link หรือ รูปภาพ จากเวปใดเวปหนึ่งไปแปะที่อื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต ดังนั้นควรที่จะ link ไปที่กระทู้นั้นๆ หรือให้ดีที่สุดคือให้ link ไปที่หน้าเวปแทนครับ
LC (License) = แปลว่าลิขสิทธิ์ ส่วนใหญ่ใช้ในกรณีที่ว่า Anime เรื่องไหนมี LC แล้ว ก็ควรที่จะหยุดแจกจ่ายและเผยแพร่แฟนซับเรื่องนั้นๆครับ